Akhisar Ziraat Odası Başkanı Akbuğa: "Zeytin ürün kalitesi ve rekolte üst, fiyatlar alt düzeyde..."

Akhisar Ziraat Odası Başkanı Ahmet Akbuğa 'nın yaptığı açıklama şöyle:

"Zeytin hasadına başladığımız bugünlerde bölgemizde rekolte ve ürün kalitesi bakımından bereketli bir yılı yaşıyoruz. İklim koşullarının üretim için elverişli devam etmesi ve birçok bahçemizde var yılı yaşanması, çiftçimizin emeğini ürün miktarına yansıtmış durumda. Ancak bahçedeki bu bereket, ne yazık ki üreticimizin gelirine aynı şekilde yansımıyor.

Hasat başlangıcında oluşan fiyatlar beklentilerin altında kalıyor. Ürün alım fiyatları geçen yılın dahi gerisinde ve maliyetleri karşılayamayacak düzeyde kalmaktadır. Mazot, gübre, ilaç, sulama, nakliye ve özellikle hasat işçiliği giderleri yükselirken ürünümüzün satış fiyatının gerilemesi, çiftçimizi ağır bir ekonomik baskıyla karşı karşıya bırakıyor.

Üreticimiz, sattığı ürünle bir yıllık giderlerini ödeyebilmeli, ailesinin geçimini sağlayabilmeli ve gelecek sezon bahçesine yeniden bakabilmelidir. Bunu sağlayamayan bir fiyat düzeyi sürdürülebilir değildir. Bugün bakım masraflarını karşılayamayan çiftçinin yarın aynı verim ve kaliteyle üretime devam etmesi nasıl beklenebilir?

Alım yapan firmalarımızın da finansman, işçilik, işleme, depolama ve pazarlama maliyetleriyle mücadele ettiğini biliyoruz. Sektörün bütün kesimleri sıkıntı yaşıyor. Ancak bu sıkıntıların yükü, zincirin ilk halkası olan üreticinin üzerinde bırakılamaz. Üretici ayakta kalamazsa tüccarın ve ihracatçının geleceği de tehlikeye girer.

Yıllar boyunca devletimizin destekleriyle ve çiftçimizin emeğiyle zeytinliklerimiz gelişti, üretim kapasitemiz büyüdü. Biz zeytin ağacı varlığımızın ve üretimimizin artırılmasına hiçbir zaman karşı olmadık. Aksine, bu ülkenin üretim gücüyle gurur duyduk. Ancak her fırsatta, üretim artışının pazar ve tüketim politikalarıyla birlikte planlanması gerektiğini söyledik.

Üretimi teşvik ederken bu ürünün nerede, nasıl ve hangi ekonomik koşullarda değerlendirileceğini de hesaplamak zorundayız. İhracatta elde edilen başarıların üreticinin kazancına yansıması, iç tüketimin geliştirilmesi ve yeni pazarlarda kalıcı olunması gerekiyor. Üretim hedefinin yanında üretici geliri hedefi de bulunmalıdır.

Henüz verime geçmemiş genç zeytinliklerin üretime katılması, önümüzdeki yılların planlamasında mutlaka dikkate alınmalıdır. İklim koşulları ve zeytinin yıllara göre değişen verimi nedeniyle her yıl aynı miktarda ürün alınamayabilir. Ancak büyüyen üretim kapasitesinin gerektirdiği işleme, depolama ve pazarlama altyapısını bugünden hazırlamak zorundayız. Ürün bahçeden çıktıktan sonra pazar aramaya başlamak, çiftçimizin emeğini belirsizliğe bırakmaktır.

Bugün yaşadığımız sorun yalnızca zeytine özgü değildir. Bölgemizde yoğun olarak üretilen üzüm, domates, buğday, pamuk ve mısırda da üretim maliyetleri ile satış gelirleri arasındaki denge temel meselemizdir. Çiftçimiz binbir emekle üretmeye hazırdır. Fakat üretmek kadar, ürettiğini değerinde satabilmek de önemlidir.

Yıllardır dile getirdiğimiz planlı üretim anlayışı; ürünün hangi bölgede yetişeceğinden başlayarak maliyetini, su ihtiyacını, işleme kapasitesini, tüketimini ve ihracat olanaklarını birlikte ele almalıdır. Tarım politikalarında süreklilik sağlanmalıdır. Üreticinin önünü görebildiği uzun vadeli bir çerçeve oluşturulmalıdır. Bu gelişmeleri önceden değerlendirmek ve gerekli tedbirleri zamanında almak, tarım politikalarını belirleyen kurumların sorumluluğudur.

Ziraat odalarının ne yaptığını soran üreticilerimizin yaşadığı sıkıntıyı ve beklentisini anlıyoruz. Akhisar Ziraat Odası olarak bu konuları yıllardır gündeme getiriyor, ilgili mercilerle yaptığımız görüşmelerde çiftçimizin taleplerini aktarıyoruz. Ancak üreticimizin artık açıklamaların ötesinde sonuç görmek istediğinin de farkındayız. Bizim beklentimiz de dile getirdiğimiz sorunların somut kararlara ve uygulamalara dönüşmesidir.

Bu nedenle bütün ilgili kurumlara ve sektör temsilcilerine açık çağrıda bulunuyoruz. Gelin, hasat dönemi ilerlemeden aynı masada buluşalım. Üretim maliyetlerini, oluşan fiyatları, stokları, iç tüketimi ve ihracat olanaklarını birlikte değerlendirelim. Çiftçimizin bu sezonu ağır kayıplarla geçirmesini önleyecek tedbirleri gecikmeden belirleyelim.

Öncelikli taleplerimiz şunlardır:

Üretim ve hasat maliyetleri şeffaf biçimde ortaya konulmalıdır. Çeşit, kalite ve üretim koşulları dikkate alınarak üreticinin gerçek maliyeti belirlenmelidir. Gelirini koruyacak destekler bu verilere dayanmalıdır.

Hasat dönemindeki finansman baskısı hafifletilmelidir. Üreticinin yalnızca acil nakit ihtiyacı nedeniyle ürününü düşük fiyatla satmak zorunda kalmasını önleyecek uygun koşullu finansman ve destek seçenekleri geliştirilmelidir.

Kooperatifler ile alım, işleme ve depolama kapasitesi güçlendirilmelidir. Ürünün hasat döneminde yoğun biçimde piyasaya çıkmasının oluşturduğu baskıyı azaltacak olanaklar sağlanmalıdır.

İç tüketim ve ihracat birlikte geliştirilmelidir. Tüketicinin kaliteli ürüne erişimini kolaylaştıran, yeni pazarlar açan, markalı ve katma değerli satışı destekleyen çalışmalar yürütülmelidir. İhracatta öngörülebilirlik sağlanmalıdır.

Uzun vadeli bir zeytincilik programı hazırlanmalıdır. Ağaç varlığı, üretime katılacak genç bahçeler, iklim riskleri, rekolte, stok ve talep birlikte değerlendirilerek sorumlu kurumları ve uygulama takvimi belli bir yol haritası oluşturulmalıdır.

Tepkisini miting ve gösterilerle duyurmak isteyen üreticilerimizin içinde bulunduğu çaresizliği anlıyoruz. Bizim önceliğimiz, bu haklı tepkinin somut kazanımlara dönüşmesidir. Yolların kapatılması ve başka vatandaşlarımızın günlük hayatının aksaması, ürünümüzün pazarlanması sorununa kalıcı bir çözüm getirmeyecektir. İletişim ve müzakere kanallarını sonuç alacak şekilde işletmeliyiz. Bunun için de yetkili kurumların üreticinin çağrısına zamanında ve somut adımlarla karşılık vermesi gerekir.

Akhisar Ziraat Odası olarak üreticilerimizin taleplerini ortak bir zeminde buluşturmak, çözüm görüşmelerine katkı sunmak ve alınacak kararların takipçisi olmak için hazırız. Üreticilerimiz de üzerine düşeni yapmaya her zaman hazırdır.

Biz üretiyoruz, çalışıyoruz, toprağımıza ve ağacımıza sahip çıkıyoruz. Beklentimiz, emeğimizin karşılığını alabilmektir. Bunca yıllık yatırımın, alın terinin ve üretim birikiminin değersizleşmesine izin verilmemelidir.

Gelin, maliyetleri de fiyatları da geleceğimizi de birlikte konuşalım. Bereketli hasadı üreticimizin mağduriyetine değil, ülkemizin refahına dönüştürelim.

 Ahmet AKBUĞA

Akhisar Ziraat Odası Başkanı"